Sigmund Freud stierf niet alleen aan zijn ziekte. Hij beëindigde zijn leven op zijn eigen voorwaarden.
Max Schur, Freuds vriend en arts, diende een dodelijke dosis morfine toe. Freud vroeg erom. Het verzoek kwam na jaren van lijden. Het lijden had een specifieke bron.
Een inoperabele kankergezwel plaagde zijn gezicht. Het zat in zijn oogkas en wang. De pijn werd als pijnlijk omschreven. Freud kon er niet omheen. Hij kon het niet verdragen.
De ziekte was al veel eerder begonnen. In 1923 vond hij een laesie in zijn mond. Hij merkte het. Hij zocht behandeling. De kanker verspreidde zich. Het bewoog van zijn mond naar zijn oogkas. Het groeide in zijn wang. Chirurgen konden het niet verwijderen. De tumor was inoperabel.
Jarenlang werkte Freud door de pijn heen. Hij schreef. Hij dacht. Hij zag de wereld om hem heen veranderen. De kanker stopte niet omdat hij beroemd was. Het hield niet op omdat hij een pionier op het gebied van de psychoanalyse was.
De tumor at zijn weefsel weg. Het veroorzaakte constante, hevige pijn. Medische opties raakten uitgeput. De keuze was voor Schur eenvoudig. Hij kon verlichting bieden of hij kon de dood aanbieden. Freud koos voor het laatste.
Schur heeft die keuze gehonoreerd. Hij gaf de morfine. Freud stierf.
Het verhaal wordt vaak verteld als een dramatisch einde van een grote geest. Maar het was ook een medische realiteit. Kanker kan wreed zijn. Het dringt binnen. Het vernietigt. Het is bestand tegen operaties. Het geval van Freud laat zien hoe persoonlijk de ervaring van een terminale ziekte kan zijn.
Hij zag het einde met duidelijkheid tegemoet. Hij wachtte niet tot de pijn hem wegnam. Hij nam de controle over.
Die controle was zijn laatste daad. De morfine was het hulpmiddel. De tumor was de vijand. Schur was de executeur.
We herinneren ons Freud vanwege zijn theorieën. We herdenken hem vanwege zijn boeken. Wij herdenken hem ook op dit moment. Een man die de geest bestudeerde, koos hoe zijn lichaam zou eindigen.
De details zijn feitelijk. Er is hier geen mysterie. Schur wist wat er ging komen. Freud wist wat er ging komen. Ze waren het eens over de route.
De kanker begon als een klein plekje. Een laesie. In eerste instantie leek het beheersbaar. Maar het groeide. Het werd onbeheersbaar. De progressie duurde tientallen jaren. Van 1923 tot 1939. Zestien jaar leven met een groeiende dreiging.
De meeste mensen hebben niet zoveel tijd. Velen worden later gediagnosticeerd. De verspreiding is sneller. De opties zijn minder. Freuds tijdlijn was lang. Zijn pijn duurde langdurig.
Toen de operatie mislukte, werd comfortzorg de focus. Maar comfortzorg kan veel dingen betekenen. Voor sommigen betekent het palliatieve sedatie. Voor Freud betekende het een snelle exit.
Schur wachtte tot Freud het vroeg. Hij heeft niet voorbarig gehandeld. Hij respecteerde de autonomie van de patiënt. Dit is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van de medische ethiek. Patiënten hebben het recht om een behandeling te weigeren. Ze hebben ook het recht om hulp bij overlijden aan te vragen, indien dit legaal is.
Freud was in Wenen. De wetten waren toen anders. Maar het principe bleef. Een arts kan het lijden verzachten. Soms gaat dat gemak ten koste van het leven.
De locatie van de tumor maakte het bijzonder wreed. Het beïnvloedde zijn gezichtsvermogen. Het beïnvloedde zijn toespraak. Het
